Plafon sufitowy sprawdza się tam, gdzie lampa ma równomiernie oświetlać pomieszczenie i nie zajmować przestrzeni pod sufitem. W korytarzu, łazience, kuchni czy niskim salonie taka oprawa bywa bardziej funkcjonalna niż lampa wisząca, ponieważ nie obciąża wizualnie wnętrza i łatwiej dopasować ją do codziennego użytkowania.
W tekście znajdziesz wskazówki, gdzie plafon sprawdza się najlepiej, jaki model pasuje do wysokości pomieszczenia oraz na co zwrócić uwagę przy ocenie materiału, stopnia szczelności i barwy światła. Ułatwi to porównanie dostępnych wariantów i dopasowanie oprawy do funkcji konkretnego wnętrza.
Gdzie plafon sufitowy sprawdza się lepiej niż lampa wisząca?
Tam, gdzie sufit jest niski albo przejście przebiega tuż pod oprawą, lampa wisząca po prostu zabiera miejsce. W korytarzu, wiatrołapie, garderobie czy małej kuchni lepiej sprawdza się plafon, bo nie wchodzi w pole widzenia i nie obniża optycznie wnętrza. Przy wysokości 250-260 cm każdy zwis na 20-40 cm robi różnicę, zwłaszcza gdy domownicy często przechodzą z torbami, odkurzaczem albo suszarką na pranie.
W przejściach i strefach roboczych przydaje się też równomierne światło. Plafon rozprasza je szerzej niż wiele pojedynczych lamp dekoracyjnych z kloszem skierowanym w dół. W przedpokoju ściany są lepiej doświetlone, a w kuchni światło nie skupia się wyłącznie na środku pomieszczenia. Przy układzie z szafami do sufitu albo wysoką zabudową taki rozsył światła sprawdza się lepiej.
Są wnętrza, w których zwisająca lampa przeszkadza bardziej meblom niż użytkownikom. Nad skrzydłem drzwi otwieranym blisko sufitu, przy wysokiej szafie, łóżku piętrowym, antresoli albo rozkładanej sofie plafon zostawia większą swobodę ustawienia wyposażenia. Nie narzuca centralnego punktu aranżacji. To przydaje się szczególnie w pokojach dziecięcych i małych sypialniach, gdzie układ mebli zmienia się częściej niż oświetlenie.
W łazience i pralni przewaga plafonu jest jeszcze wyraźniejsza. Oprawa montowana przy suficie zbiera mniej kurzu i osadu niż lampa z ramionami, zawieszkami czy otwartymi źródłami światła. Czyści się ją szybciej, a przy małym metrażu nie koliduje z lustrem, wysoką zabudową ani suszarką sufitową. Podobnie jest w schowkach, spiżarniach i pomieszczeniach gospodarczych – tam przydaje się szerokie światło i brak elementów, o które można zahaczyć.
Lampa wisząca sprawdza się głównie tam, gdzie ma budować nastrój albo wyznaczać strefę, na przykład nad stołem. Gdy potrzebne jest światło ogólne, łatwe sprzątanie i pełne wykorzystanie wysokości pomieszczenia, plafon daje więcej w codziennym użytkowaniu.
W których pomieszczeniach plafon daje najwięcej korzyści na co dzień?
Najwygodniej widać to w pomieszczeniach, gdzie światło włącza się po kilka-kilkanaście razy dziennie i ma działać bez kolizji z meblami oraz bez omijania zwisu. Przedpokój, korytarz, wiatrołap, garderoba i pralnia korzystają ze zwartej oprawy najbardziej, bo przejście zostaje wolne, ściany są równiej doświetlone, a pod sufitem nie pojawia się wiszący punkt na wysokości głowy. W małych wnętrzach plafon zostawia sufit jako jedną płaszczyznę zamiast oprawy, która dzieli przestrzeń i zbyt mocno przyciąga wzrok.
W łazience taki typ oświetlenia sprawdza się szczególnie nad strefą wejścia i na środku pomieszczenia. Szeroki rozsył światła ułatwia doświetlenie podłogi, ręczników, szafki i przejścia do kabiny. W osobnym WC plafon zwykle wypada lepiej niż mała lampa wisząca, bo przy małym metrażu i niskim suficie dodatkowy zwis wygląda ciężko.
W kuchni plafon dobrze sprawdza się przy standardowej wysokości sufitu i zabudowie poprowadzonej wysoko. Nad ciągiem komunikacyjnym i środkiem pomieszczenia nie koliduje z frontami, okapem ani wysoką lodówką. Przy układzie jednorzędowym albo w kuchni 6-8 m2 często daje wygodniejsze światło ogólne niż pojedynczy zwis, który skupia jasność na środku i słabiej doświetla boki.
Są też pomieszczenia, w których plafon po prostu ułatwia codzienne użytkowanie:
- pokój dziecka – równiej oświetla strefę zabawy, sprzątania i przebierania
- sypialnia z niskim sufitem – oprawa nie dominuje nad łóżkiem i nie obciąża wizualnie sufitu
- schowek lub spiżarnia – zawartość półek widać od razu po wejściu
- klatka schodowa i półpiętro – nic nie zwisa nad biegiem schodów i światło lepiej dociera do ścian
W salonie albo nad stołem sytuacja bywa inna, bo tam częściej bierze się pod uwagę także efekt dekoracyjny i podział na strefy. Jeśli jednak pomieszczenie jest nieduże, ma wysokość około 250-260 cm albo łączy kilka funkcji, plafon jako światło główne bywa wygodniejszy od lampy wiszącej. Kwestię tego, kiedy jedna oprawa wystarczy, a kiedy trzeba rozdzielić światło na kilka punktów, lepiej rozpatrzyć osobno na etapie układu wnętrza.
Jaki plafon wybrać do niskiego, a jaki do wysokiego wnętrza?
Przy suficie na wysokości 240-255 cm najlepiej sprawdza się oprawa możliwie płaska, zwykle o wysokości 3-8 cm. Taki plafon nie wchodzi w pole widzenia po wejściu do pomieszczenia i nie daje efektu „ciężkiego” stropu. W małym pokoju, korytarzu czy kuchni lepiej wygląda model o średnicy 30-40 cm niż szeroka, rozłożysta forma zajmująca prawie cały sufit. Jeśli wnętrze ma mniej niż 10 m2, lepiej trzymać się prostych brył i jasnych kloszy, bo światło rozchodzi się szerzej, a sama oprawa nie dominuje nad wyposażeniem. Przy niskim suficie lepiej unikać plafonów z głębokim rantem i ciemną obudową, bo mocniej odcinają się od płaszczyzny sufitu i wizualnie ją obniżają.
Gdy wysokość wynosi 270-300 cm, można wybrać większą średnicę, wyraźniejszy kształt i nieco głębszy korpus, na przykład 8-12 cm. Wysokie wnętrze lepiej znosi oprawę o bardziej dekoracyjnym charakterze, nawet gdy jest szersza albo ma podwójny pierścień. W salonie z wysokim sufitem dobrze wyglądają modele 40-60 cm, szczególnie z mlecznym kloszem i rozsyłem światła także na boki. Przy wysokości powyżej 300 cm trzeba już uważniej patrzeć na zasięg światła. Zbyt mały plafon zamontowany centralnie często daje jasną plamę pod sobą, a ściany i narożniki pozostają słabiej doświetlone.
Proporcję najłatwiej ocenić z dwóch stron: wysokości pomieszczenia i jego powierzchni. Orientacyjnie wygląda to tak:
- do 8 m2 – najczęściej wystarcza plafon 25-35 cm
- 9-15 m2 – zwykle sprawdza się 35-45 cm
- 16-25 m2 – częściej potrzeba 45-60 cm albo więcej niż jednego punktu
Przy wysokich wnętrzach trzeba spojrzeć też na średnicę stołu, wyspy, łóżka albo strefy wypoczynkowej. Jeśli oprawa ma być widoczną częścią aranżacji, powinna mieć skalę dopasowaną do mebli, a nie wyłącznie do metrażu. Nad dużym stołem lub w szerokim salonie drobny plafon wygląda nieproporcjonalnie, nawet jeśli daje wystarczającą ilość światła.
Liczy się także sposób rozpraszania światła. W niskim wnętrzu korzystniej wypada plafon z pełnym, mlecznym kloszem lub szerokim dyfuzorem, bo światło rozkłada się równiej po suficie i ścianach. W wyższym pomieszczeniu można sięgnąć po model bardziej kierunkowy albo częściowo osłonięty, pod warunkiem że jego parametry są dopasowane do kubatury. Parametry mocy, wielkość oprawy i liczbę punktów światła najlepiej rozpatrywać razem z metrażem i funkcją pomieszczenia.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze rozmiaru i mocy plafonu?
Najpierw sprawdź metraż i proporcje pomieszczenia. W korytarzu o szerokości 100-120 cm lepiej wygląda wąski plafon o średnicy 15-25 cm albo dwa mniejsze punkty rozmieszczone w osi przejścia. Jeden szeroki model może zajmować wtedy prawie cały sufit. W pokoju o powierzchni 12-15 m2 zwykle sprawdza się oprawa o średnicy 35-45 cm, a przy 18-25 m2 – model o średnicy 45-60 cm albo więcej niż jeden punkt światła. W bardzo małym wnętrzu, o powierzchni 3-5 m2, zbyt duży plafon wygląda jak ciężka, przyklejona do sufitu bryła.
Sam rozmiar nie wystarczy. O ilości światła informuje strumień świetlny, a nie liczba watów. Orientacyjne wartości to:
- przedpokój, garderoba i komunikacja – około 100-150 lm/m2
- kuchnia jako światło ogólne – około 200-300 lm/m2
- łazienka jako światło główne – około 200-250 lm/m2
- salon i sypialnia – około 100-200 lm/m2, zależnie od funkcji pomieszczenia i dodatkowych lamp
Pomieszczenie o powierzchni 10 m2 potrzebuje zwykle około 1000-1500 lumenów w przedpokoju albo sypialni oraz 2000-3000 lumenów w kuchni lub łazience. Przy plafonie z mlecznym kloszem i szerokim rozsyłem część światła trafia na boki i sufit, więc dolna granica może okazać się niewystarczająca. Zbyt słaba oprawa rozjaśnia głównie środek pomieszczenia, pozostawiając ciemniejsze narożniki.
Podczas zakupu porównuj dane z etykiety, a nie same wartości w watach. Dwa plafony o mocy 24 W mogą świecić zupełnie inaczej – jeden może mieć 1800 lm, a drugi 2600 lm. Sprawdź też kąt rozsyłu i sposób świecenia klosza. Płaska oprawa z równomiernie podświetloną powierzchnią lepiej nadaje się do oświetlenia ogólnego niż model, który kieruje światło głównie w dół, na środek pomieszczenia.
Uwzględnij kolorystykę wnętrza. W białym przedpokoju 1200-1500 lm często wystarcza, ponieważ jasne ściany odbijają światło. W kuchni z grafitowymi frontami, ciemnym blatem i drewnianą podłogą ten sam plafon może dawać słabszy efekt, dlatego lepiej wybrać oprawę o większym strumieniu. Przy suficie wyższym niż 270 cm przyda się także większy zapas lumenów niż w mieszkaniu o wysokości 250 cm, ponieważ światło ma do pokonania większą odległość.
Jeśli wahasz się między dwoma rozmiarami, częściej lepiej sprawdzi się oprawa trochę większa, ale prosta i niska, niż mniejszy model świecący na granicy wystarczającej ilości światła. Wyjątkiem są wąskie korytarze, małe wiatrołapy i ciasne garderoby. W takich miejscach liczą się przede wszystkim proporcje oprawy do sufitu i równomierny rozkład światła, a nie sama średnica plafonu.
Lepiej wybrać plafon z wymiennym źródłem światła czy modułem LED?
Przy codziennym użytkowaniu różnica wychodzi zwykle po 2-3 latach, gdy plafon świeci słabiej albo pojawia się awaria. Jeśli oprawa trafi do przedpokoju, kuchni pomocniczej, garderoby czy pralni, czyli miejsca, w którym światło działa często i długo, lepiej od razu sprawdzić, czy po zużyciu źródła da się je wymienić bez rozbierania całej obudowy. W tańszych modelach ze zintegrowanym LED-em problemem bywa serwis – po awarii trzeba wymienić cały plafon, nawet gdy uszkodzony jest wyłącznie moduł albo zasilacz. Przy oprawie z wymienną żarówką wystarczy kupić źródło światła z tym samym trzonkiem, najczęściej E27 albo GU10, i zamontować je w kilka minut.
Moduł LED sprawdza się tam, gdzie potrzebna jest płaska forma, równomierne świecenie i niski profil oprawy. Takie plafony mają zwykle 2-5 cm wysokości, więc dobrze pasują do niskiego sufitu i nie tworzą wystającej bryły. Często dają też szerszy rozsył światła niż oprawy z jedną żarówką ukrytą pod mlecznym kloszem. Przed zakupem trzeba sprawdzić trwałość podaną w godzinach oraz dostępność zasilacza lub części zamiennych. Deklaracja 20000-30000 godzin brzmi dobrze, jednak przy intensywnym użyciu w kuchni czy korytarzu lepiej sprawdzić, czy producent przewiduje serwis po gwarancji.
Wymienne źródło światła daje większą swobodę przy późniejszych zmianach. Można przejść z 3000 K na 4000 K, wkręcić mocniejszą żarówkę, zamienić ją na wersję ściemnialną albo sięgnąć po model innej marki, gdy poprzedni świecił słabiej, migotał albo szybko się nagrzewał. Taki wariant sprawdza się tam, gdzie potrzeby zmieniają się wraz z urządzaniem mieszkania. Na początku plafon trafia do pustego korytarza, a po roku pojawia się duża szafa, ciemniejsze fronty albo lustro i potrzebne jest inne światło.
Najprościej podejść do tego tak:
- plafon z wymienną żarówką – lepszy przy łatwej wymianie, niższym koszcie ewentualnej awarii i możliwości zmiany parametrów światła bez kupowania nowej oprawy
- plafon z modułem LED – lepszy przy cienkiej formie, jednolitej świecącej powierzchni i nowoczesnym wyglądzie bez widocznego źródła światła
Przed zakupem sprawdź jeszcze kartę produktu. Przy plafonie LED szukaj informacji o żywotności L70, liczbie cykli włączania, rodzaju zasilacza i długości gwarancji. Przy modelu na żarówki zobacz, ile źródeł światła mieści oprawa, jaki ma maksymalny pobór mocy na gniazdo i czy klosz da się zdjąć bez użycia narzędzi. Ten detal oszczędza sporo nerwów.
Jaka barwa i szczelność plafonu sprawdzi się w łazience, kuchni i przedpokoju?
W łazience zacznij od oznaczenia IP, bo tu parametr obudowy mówi więcej niż sam wygląd oprawy. Do plafonu montowanego na suficie poza strefą prysznica lub wanny zwykle wybiera się minimum IP44. Jeśli oprawa ma znaleźć się blisko kabiny, w miejscu narażonym na zachlapanie i parę wodną, lepiej sprawdzić modele IP54 lub IP65 – zależnie od odległości od źródła wody i układu łazienki. W małej łazience 3-5 m2 para szybciej osiada na powierzchniach, dlatego szczelniejsza obudowa wypada rozsądniej niż dekoracyjny model z otwartym kloszem i metalowymi szczelinami. Materiał klosza także ułatwia albo utrudnia czyszczenie. Gładkie tworzywo albo szkło czyści się szybciej niż oprawę z frezami, rantami i fakturą, w których zostaje osad.
Barwa światła w łazience powinna być neutralna, zwykle 4000 K. Przy takim świetle skóra, płytki i kolory ręczników wyglądają naturalnie, bez żółtego albo sinego odcienia. Ciepłe 2700-3000 K daje przyjemniejszy klimat wieczorem, ale potrafi przekłamywać kolor twarzy przy goleniu albo makijażu. Zimna barwa powyżej 5000 K daje bardziej techniczny efekt, szczególnie przy białych płytkach z połyskiem.
W kuchni szczelność obudowy sprawdza się głównie pod kątem tłuszczu i osadu. Jeśli plafon wisi nad ciągiem roboczym, blisko płyty albo w aneksie otwartym na salon, rozsądnym minimum będzie IP44 albo model z dobrze domkniętym kloszem. Taka obudowa ogranicza osiadanie drobinek tłuszczu wewnątrz oprawy, więc po roku plafon nie wygląda na zmatowiały od środka. W zamkniętej kuchni, gdzie często się smaży, łatwiej utrzymać w czystości prostą oprawę bez ozdobnych szczelin i tekstylnych elementów.
Do kuchni pasuje 3000-4000 K, zależnie od charakteru wnętrza. Przy jasnych frontach, białych blatach i nowoczesnej zabudowie lepiej wypada 4000 K, bo daje czystszy obraz powierzchni roboczych. W kuchni połączonej z jadalnią lub salonem częściej wybiera się 3000 K, żeby światło nie odcinało się od reszty strefy dziennej. Jeśli jeden plafon ma oświetlać całe pomieszczenie, środek tego zakresu daje najbardziej naturalny efekt.
Przedpokój ma prostsze wymagania, ale tu też łatwo o nietrafiony zakup. Szczelność IP20 wystarcza w suchym wnętrzu, chyba że wejście łączy się z zadaszonym, ale chłodnym wiatrołapem, gdzie zimą pojawia się wilgoć z mokrych kurtek i butów. W takim układzie lepiej sprawdza się IP44 i zamknięty klosz, bo kurz miesza się z wilgocią i szybciej osiada wewnątrz oprawy. Barwa 3000 K daje przyjemniejsze światło po wejściu do domu, a 4000 K lepiej pokazuje kolory ubrań, butów i zawartość szafy wnękowej. Przy wąskim, ciemnym korytarzu bez światła dziennego neutralna barwa zwykle wypada lepiej niż ciepła, bo ściany nie robią się żółtawe.
Jeśli chcesz skrócić wybór do minimum, trzymaj się prostego układu:
- łazienka – najczęściej 4000 K, minimum IP44, przy strefach mokrych wyższa szczelność
- kuchnia – 3000-4000 K, najlepiej zamknięty klosz, przy intensywnym gotowaniu co najmniej IP44
- przedpokój – 3000 K lub 4000 K zależnie od efektu, w suchym wnętrzu IP20, przy wilgotnym wejściu lepiej IP44
Przed zakupem sprawdź jeszcze jedną rzecz: czy producent podaje szczelność całej oprawy, czy tylko wybranej części. Przy tańszych plafonach zdarza się, że opis sklepu mówi o IP44, a w karcie technicznej ten parametr dotyczy wyłącznie frontu. W łazience i przy wejściu do domu taki szczegół trzeba uwzględnić, bo wilgoć pojawia się tam regularnie.
Które materiały i kolory plafonów pasują do różnych stylów wnętrz?
Przy białym suficie i prostych ścianach najlepiej wygląda plafon, który nie dominuje we wnętrzu. W nowym budownictwie, gdzie przeważają gładkie powierzchnie, zabudowy meblowe do sufitu i duże płaszczyzny jednolitych kolorów, czysto prezentuje się oprawa w bieli, z mlecznym kloszem albo cienką czarną obwódką. Taki model łatwo wpasować w przedpokój, kuchnię, garderobę i łazienkę bez wrażenia obcego dodatku. Przy suficie na wysokości 250-260 cm jasna, płaska forma zwykle wygląda lżej niż plafon z ciemnym korpusem albo szeroką ramą na wysoki połysk.
Do konkretnych stylów najłatwiej dopasować plafon po materiale wykończenia i grubości oprawy:
- styl nowoczesny – płaski plafon z lakierowanego metalu, aluminium albo tworzywa, najczęściej biały, czarny lub grafitowy; najlepiej wygląda prosta geometria bez ozdobnych podziałów
- styl skandynawski – biała oprawa, jasne drewno albo detal drewnopodobny, matowe wykończenie, miękko zaokrąglony klosz; lepiej wypada forma lekka niż techniczna
- styl loftowy – metal w czerni, antracycie, czasem z siatką albo wyraźnym rantem; taki plafon dobrze zestawić z uchwytami, ramami luster, karniszami lub osprzętem elektrycznym w tym samym kolorze
- styl klasyczny – szkło, mleczny klosz, satynowy nikiel, szczotkowany mosiądz, delikatna ramka; spokojna forma wygląda lepiej niż mocno dekoracyjny plafon, zwłaszcza przy niższym suficie
- styl japandi i minimalistyczny – cienki profil, matowa powierzchnia, ciepła biel, beż, piaskowy szary; im mniej podziałów, tym lepszy efekt
W małych pomieszczeniach lepiej trzymać się jednego dominującego materiału. Jeśli wiatrołap ma szafę z lustrem, czarne uchwyty i gres imitujący beton, plafon z czarną obręczą pasuje do całości bardziej niż model z chromem. Gdy wnętrze opiera się na dębie, bieli i lnianych tkaninach, oprawa z jasnym drewnianym detalem wygląda spójniej niż chłodny metal.
Połysk sprawdza się głównie tam, gdzie reszta wyposażenia ma błyszczące powierzchnie. Mat łatwiej wpisać w mieszkanie i mniej pokazuje kurz, odciski oraz drobne rysy. Dotyczy to szczególnie plafonów montowanych w przedpokoju i kuchni, gdzie oprawa jest dobrze widoczna przy dziennym świetle.
Szkło daje bardziej „meblowy” efekt niż tworzywo, ale wymaga częstszego czyszczenia i zwykle jest cięższe. Tworzywo lepiej sprawdza się w mieszkaniach intensywnie użytkowanych – nie tłucze się przy demontażu, łatwiej je zdjąć do mycia i częściej występuje w bardzo płaskich modelach. Przy kilku plafonach w jednym mieszkaniu dobrze zachować ten sam język wykończenia: identyczny kolor ramki, podobną geometrię albo powtarzalny materiał. Przedpokój, kuchnia i łazienka nie wyglądają wtedy jak zestawione z różnych kolekcji.
Kiedy jeden plafon wystarczy, a kiedy trzeba dołożyć kolejne punkty światła?
Przy pomieszczeniu do 6-8 m2 jeden plafon na środku sufitu zwykle wystarcza, jeśli wnętrze ma prosty rzut i nie ma wysokiej zabudowy odcinającej światło. Tak działa większość przedpokojów, garderób, małych łazienek, pralni i zamkniętych kuchni pomocniczych. W pokoju 10-12 m2 też można zostać przy jednej oprawie, pod warunkiem że ma wystarczający strumień świetlny i szeroki rozsył, a meble nie tworzą zacienionych wnęk przy ścianach. Przy wydłużonym układzie jedno źródło światła pośrodku często zostawia ciemniejsze końce pomieszczenia, nawet jeśli sama moc wygląda na wystarczającą. W takim układzie lepiej wypadają dwa mniejsze punkty ustawione w osi niż jeden duży plafon na środku.
Drugi plafon przydaje się wtedy, gdy od wejścia widać wyraźną różnicę jasności między strefami. Taka sytuacja pojawia się głównie w długim korytarzu, kuchni z wysoką zabudową, salonie połączonym z jadalnią albo w pokoju, gdzie jedna część służy do pracy. Przy długości korytarza powyżej 4-5 m jeden punkt zwykle doświetla głównie środek. Jeśli pomieszczenie ma ponad 15 m2 i jest podzielone wyposażeniem na kilka funkcji, jeden plafon sufitowy świeci zbyt ogólnie – rozjaśnia centrum, ale nie daje wygodnego światła tam, gdzie korzysta się z niego najczęściej.
Da się to ocenić bez projektu oświetlenia:
- jedno wejście i krótki rzut pomieszczenia – jeden plafon najczęściej wystarcza
- długi prostokąt – dwa punkty rozstawione równomiernie dają lepszy efekt niż jeden centralny
- wnętrze w kształcie litery L – osobny punkt dla każdej części
- zabudowa do sufitu, wysokie szafy, ścianki działowe – światło trzeba rozłożyć na więcej niż jedno miejsce
- strefa pracy, lustro, stół lub blat roboczy poza osią głównej oprawy – sam plafon ogólny zwykle nie zamyka tematu
Przy dwóch oprawach odległość między nimi najlepiej trzymać w granicach 1,5-2,5 m, zależnie od wysokości sufitu i średnicy plafonów. Zbyt mały rozstaw daje prześwietlony środek, a zbyt duży tworzy ciemniejszy pas podłogi między punktami. W wąskim korytarzu lepiej pilnować osi przejścia niż równej odległości od ścian. W większym pokoju oprawy lepiej ustawiać względem funkcji wnętrza, a nie wyłącznie geometrycznego środka.
Sygnał, że jeden punkt to za mało, widać też podczas codziennego użytkowania. Jeśli po zapaleniu światła blat roboczy nadal wymaga dodatkowego doświetlenia, przy szafie robi się półmrok albo lustro stoi poza najmocniejszym strumieniem, mocniejszy plafon niewiele zmieni. W takiej sytuacji trzeba rozłożyć światło na dwie lub trzy strefy, zamiast próbować obsłużyć całe pomieszczenie jedną oprawą.